ماتریس سوات

ماترس سوات – swot matrix

اتاق جنگ زندگی خودت را بساز!

در این مطلب بر اساس یک داستان واقعی اهمیت و کاربرد ماتریس سوات را با شما مطرح می کنیم. ماتریس سوات گام اول برای مشاهده همه جانبه شرایط فعلی و تعیین استراتژی برای رسیدن به شرایط مطلوب است.

در روزگاری هستیم که همه از مشکلات خودشان می نالند، در حالی که برای رسیدن به رویاهایشان اشتیاق دارند!

یک سوال!

آیا مشکلات شما از مشکلات متفقین در جنگ جهانی دوم بیشتر است؟؟؟؟

مطمئنا نه!

تهدید و نقطه ضعف در ماتریس سوات swot matrix

پس متفقینی که به شکست خیلی نزدیک بودند، چطور پیروز شدند؟

آیا می شود از الگوی این پیروزی آنها برای غلبه بر مشکلات و موفقیت در زندگی خودمان استفاده کنیم؟

بله!!!

ما به شما خواهیم آموخت که چگونه از سخت ترین تهدیدها و مشکلات زندگی تان هم جان سالم به در ببرید!!

اما بیایید ابتدا ببینیم متفقین چطور در جنگی که داشتند در آن شکست می خوردند، پیروز شدند؟؟!!

به نظر شما سرنوشت جنگ جهانی دوم چطور عوض شد؟

جنگ جهانی دوم با یک برتری مسیرش عوض شد. جایی که برتری آلمانها تبدیل شد به برتری ارتش متفقین!

آلمان ها فاصله ای تا انگلستان نداشتند و از هیتلر بعید نبود به زودی به انگلستان حمله کند! این یک تهدید بزرگ برای انگلستان محسوب می شد! تهدیدی خیلی بزرگ!!

اما آنها یک فرصت هم داشتند. پیام هایی که آلمان ها با متحدان خودشان مخابره می کردند به راحتی توسط انگلیس هم دریافت می شد! مثل نامه های محرمانه ای که به شما می رسد، اما نمی توانید آنها را بخوانید. چون رمزنگاری شده اند.

نقطه ضعف انگلیس ها این بود که اصلا نمی توانستند رمز کدها را بشکنند و پیام ها را بفهمند. در واقع آنها توانایی استفاده از فرصت ها را نداشتند. اما نقطه قوت آنها استفاده از بهترین افراد در زمینه های مختلف برای شکستن آن کد ها بود.

آنها مدت زیادی را صرف برطرف کردن نقطه ضعفشان کردند تا بتوانند از فرصتی که داشتند، استفاده کنند!

فرصت و نقطه قوت در ماتریس سوات swot matrix

در واقع همین کار بود که برتری را از آلمانها گرفت. چون آنها فکر می کردند محرمانه ترین پیام هایشان را کسی نمی فهمد اما در واقع اینطور نبود!

در نهایت انگلیسی ها توانستند رمز انیگما را بشکنند و پیامهایی که آلمان ها مخابره می کردند را متوجه شوند! حالا آنها می توانستند نتیجه جنگ را برگردانند. اما در اینجا نکته دیگری هم وجود داشت که آنها را تهدید می کرد.

آلمانهایی که توانسته بودند انیگما را بسازند، اگر می دیدند که انگلیسی ها تمام نقشه ها را متوجه شدند سریع مشکل را تشخیص می دادند و انیگما تغییر می کرد و در نتیجه تمام تلاش ها نقش بر آب می شد! کوچکترین خطایی از انگلیسی ها کافی بود تا آلمان ها تمام تلاششان را نابود کنند!

از آنجایی که متفقین حالا اطلاعات بدست آورده بودند، باید با یک استراتژی درست از آن اطلاعات استفاده می کردند. وگرنه هیچ استفاده ای از آن اطلاعات نمی توانستند بکنند!!

آنها باید برای پیروزی استراتژی مناسب طراحی می کردند. با طرح یک استراتژی موفق، ارتش متفقین، آلمان ها را شکست داد و برنده جنگ جهانی دوم شد. آن هم در شرایطی که آلمان ها به شدت قدرتمند بودند. اما آنها توانستند به خوبی از مواضع دشمنشان اطلاعات بدست بیاورند و همین موضوع آنها را به پیروزی رساند.

شما در زندگی برای چه می جنگید؟

زندگی تمام آدمها جنگ است! یک جنگ با گذشته، یا مشکلات، رقبا، شرایط اقتصادی و خیلی چیزهای دیگر!

برای برنده شدن در این نبردها شما به دو چیز نیاز دارید:

  1. اطلاعات
  2. استراتژی

اهمیت اطلاعات و استراتژی درست در ماتریس سوات

بدون اطلاعات و استراتژی، هیچ نبردی را نمی توانید برنده شوید!

اما به نظر شما چطور می شود برای نبردهای زندگی خود اطلاعات بدست بیاوریم و بر اساسش استراتژی تعیین کنیم؟

راه کار شما چیست؟

برای اطلاعات شما به یک نیروی اطلاعاتی نیاز دارید! شما باید چیزی داشته باشید که بتوانید با آن هم مواضع دشمن را رصد کنید و هم اطلاعات دقیقی از خودتان بدست بیاورید. و همه نقاط قوت، ضعف، تهدیدها و فرصتها را  در کنار هم ببینید!

شما باید نسبت به رقیبان، گذشته خودتان و همچنین مشکلاتتان به یک برتری دست پیدا کنید و  از آن برتری استفاده کنید و در این نبرد برنده باشید!

تا به حال به این فکر کرده اید که چقدر از شکست و ناکامی متنفرید؟

چرا ناخودآگاه خیلی از ایده هایتان را امتحان نمی کنید مبادا شکست بخورید؟

ترس از قضاوت مردم چقدر شما را از قدم گذاشتن در مسیر رویاهایتان به عقب هل داده است؟

همه ما در اعماق قلب و ذهنمان جواب این سوال ها را داریم. پاسخ این سوالات اینقدر ناخوشایند است که حتی نمی خواهیم با آنها مواجه شویم. اما حال وضعیت فرق کرده است. همین الان که شما در حال خواندن این مطلب هستید، نا خودآگاه در حال قدم گذاشتن در مسیر تحول استراتژیک فردی یا سازمانی خودتان هستید.

اما تحول استراتژیک چیست؟

تحول استراتژیک نوعی دگرگونی درونی است که نمود بیرونی دارد. اگر بخواهیم واضح تر بگوییم یعنی شما در درون خودتان یک تحولی ایجاد می کنید که اثرات آن را در دنیای بیرون مشاهده می نمایید.

تحول استراتژیک بر اساس ماتریس سوات

این تحول استراتژیک می تواند دوایی بر تمام دردها باشد. چرا که ریشه بنیادی دارد. این تحول نوعی ابزار است که بسیاری از افراد از شرکتهای موفق در سراسر دنیا از آن استفاده می کنند.

ما راجع به ماتریس swot  صحبت می کنیم.

اما این ماتریس چیست و چگونه زندگی شما را می تواند متحول کند؟

یک ماتریس ۲*۲ ساده که تمام اطلاعات مورد نیاز شما برای تعیین یک استراتژی برتر برای زندگی یا کسب و کارتان را برای شما فراهم می کند!!

از دهه ۱۹۹۰ به طور جدی وارد علم مدیریت شده و یکی از ساده ترین سیستم هایِ کارآمدِ تعیین استراتژی است.

در واقع استفاده از این ماتریس یعنی شما از اصول و پایه، استراتژی دارید.

شاید فکر کنید سوات خیلی ساده است و به چهار کلمه خلاصه می شود.

این هم درست است و هم غلط !

ماتریس سوات ساده است اما از آنجایی که وقتی با حجم زیاد اطلاعات مواجه می شوید، ممکن است تصمیم اشتباه بگیرید، پس لازم است بلد باشید بر اساس ماتریس سوات استراتژی هم بنویسید و این کار دو مرحله دارد.

  1. کسب اطلاعات
  2. تعیین استراتژی

و برای کسب بهترین نتایج باید در هر دو به اندازه کافی کاربلد باشید!

اما چرا ماتریس سوات؟

ماتریس سوات یکی از بهترین روشهای جمع کردن مهمترین اطلاعات لازم برای شناخت یک تیم، سازمان یا فرد است! چیزی مثل تستهای شخصیت شناسی. با این تفاوت که واقعی هستند!

تمام تستهای شخصیت شناسی که تا به حال دادید، این که یک مرداد ماهی جذاب هستید یا یک خردادی مغرور را به کلی بیخیال شوید! اگر می خواهید خودتان را واقعا بشناسید. اگر می خواهید نسبت به شرایط آگاهی واقعی داشته باشید، ماتریس سوات بهترین و سریع ترین گزینه است.

ماتریس سوات پایه و اساس بیشتر سیستمهای استراتژی است. به این شکل که شما سراغ هر کدام از روشهای تعیین استراتژی بروید، خلاصه ترین حالت و چکیده نهایی به چهار کلمه می رسد.

  • نقاط قوت (Strengths)
  • نقاط ضعف (Weaknesses)
  • فرصت ها (Opportunities)
  • تهدیدها (Threats)

و این یعنی سوات…

حالا شما اگر سوات را یاد بگیرید در واقع توانسته اید مبانی نوشتن یک استراتژی و بدست آوردن اطلاعات برای نوشتن آن استراتژی را یاد بگیرید.

ماتریس سوات برای شما دو کار می کند.

اول اینکه اطلاعاتی که شما از وضعیت فعلی لازم دارید را برایتان مشخص و خط فکریتان را هدایت می کند.

ودوم به شما کمک می کند که بر اساس آن اطلاعات یک استراتژی هوشمندانه طراحی کنید تا به بهترین نتیجه ممکن برسید.

در واقع با ماتریس سوات می توانید مشاور استراتژیک خودتان باشید و استراتژی محرمانه خودتان را طراحی کنید.

برای اینکه ویروسهای بازار مانند رکود، تورم، رقبای جدید، کمبود محصول یا هر چیز دیگری، کسب و کار شما را از بین نبرد، باید آن را واکسیناسیون کنید.

اما واکسیناسیون برای کسب و کار یعنی چه؟ این موضوع اینجا هم همان معنی را دارد!

واکسیناسیون کردن یعنی شناختن تهدیدات و از بین بردن آنها قبل از اینکه آنها شما یا کسب و کارتان را از بین ببرند.

چطور می شود تهدیدها را شناخت؟

چطور می شود قبل از اینکه آسیبی به کسب و کار ما وارد کنند آنها را از بین برد؟

چطور می شود تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد؟

چطور کسب و کار خودمان را واکسیناسیون کنیم؟

ساده ترین و به صرفه ترین سیستم در این زمینه سیستم سوات است که قبل از این بارها در موردش صحبت کردیم. با swot شما می توانید تهدیدها را شناسایی کنید و حتی استراتژی هایی برای از بین بردن آنها بنویسید.

 ماتریس SOWT

اولین کاری که باید بکنید این است که اطلاعات درون سازمانی و برون سازمانی را جمع آوری کنید و تحت عنوان نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید به صورت جداگانه، لیست کنید.

نمونه هایی از نقاط قوت و ضعف که بیشتر درونی هستند و به خودِ آن شخص یا سازمان بستگی دارند، می تواند شامل لیست زیر باشد:

  • تجربه فنی بالا یا پایین
  • ارتباطات موثر زیاد یا کم
  • برندسازی موفق یا ناشناخته بودن
  • نقدینگی بالا یا پایین
  • تجهیزات و تکنولوژی بروز یا قدیمی
  • حضور موثر یا ضعیف در فضای آنلاین

و نمونه های فرصت ها و تهدیدها که بیشتر بیرونی هستند و به شرایط بازار و جامعه بستگی دارند، می تواند شامل این موارد باشد:

  • تقاضای زیاد یا کم توسط مشتریان
  • تورم و رکود اقتصادی
  • کرونا و تعطیلی بسیاری از کسب و کار ها
  • رقبای قدرتمند
  • قوانین جدید کشور
  • تحریمها

لازم است متوجه باشید اینکه یک موضوع فرصت است یا تهدید کاملا به هدف و چشم انداز شما بستگی دارد. مثلا دو شرکت را در نظر بگیرید که در کار پوشاک فعالیت می کنند. یکی بر وارد کردن برندهای مطرح خارجی متمرکز است و دیگری بر تولید داخلی.  بالا رفتن قیمت دلار، تحریمها و قوانین سخت گیرانه گمرک به نفع یکی و به ضرر دیگریست.

یا به عنوان مثال دیگر کرونا و حواشی آن به نفع برخی از کسب و کارها و به ضرر خیلیهای دیگر تمام شد. رستورانها تعطیل شدند اما آشپزخانه های غذای بیرون بر رونق پیدا کردند. بسیاری از فروشگاه ها تعطیل شدند اما وضع فروشگاه های اینترنتی بهتر شد. سهام فروشگاه اینترنتی آمازون، این غول خرده فروشی دنیا در دوران کرونا ۸۶% افزایش پیدا کرد و ثروت جف بزروس مالک آن، نزدیک به دو برابر شد!

تبدیل تهدید به فرصت با استفاده از ماتریس سوات و استراتژی مناسب

پس در هر شرایط این هدف و چشم انداز شماست که تعیین می کند که یک اتفاق فرصت است یا تهدید!

نقاط قوت و ضعف، فرصت ها و تهدیدها را در جدولی مشابه شکل زیر جمع آوری می کنیم. یادتان باشد که باید اطلاعات ارزشمند و درست را در آن قرار دهید و در غیر این صورت خیلی نمی توان به نتیجه متکی بود.

ماتریس سوات

 

تحلیل و طراحی استراتژی بر اساس SOWT Matrix

حال که جدول سوات را با اطلاعات با ارزش بدست آوردیم، باید سعی کنیم نقاط تلاقی نکات مثبت و منفی را در آن شناسایی کنیم تا بتوانیم بر اساس آن استراتژی درستی را در پیش بگیریم.

ماتریس سوات - swot matrix

 

استراتژی قدرت و فرصت (Strengths & Opportunities)-SO

در شرایطی که ما در یک موضوع خاص قدرت داریم و فرصتی هم پیش آمده که بتوانیم از آن نقطه قوت استفاده کنیم از استراتژی SO استفاده می کنیم و در واقع این یک حالت ایده آل است و همه دوست دارن چنین فرصتی نسیبشان شود. هرچند که این شرایط خیلی کم پیش می آید.

مانند یک شرکت سرمایه گذاری با یک تیم تحلیلی بزرگ که دلار، ارزهای دیجیتال و شرایط سهام های بورسی را تحلیل می کنند. زمانی که بازار بورس خوب باشد آنها از دو راه درآمد خودشان را افزایش می دهند. اول جذب سرمایه و سبدگرانی برای سرمایه گذارها و دوم آموزش تحلیل بورس!

فرصت تدریس اصول و بازار بورس و کسب درآمد برای شرکت های سرمایه گذاری-ماتریس سوات

در مورد “پول زرنگ و پول خنگ” چیزی شنیده اید؟
در واقع پول زرنگ و خن هم از همین استراتژی استفاده می کنند. نقطه قوت آنها داشتن تجربه و سرمایه زیاد است و فرصتی که دارند، نداشتن اطلاعات، عدم تجربه و رفتار گله ایه صاحبان پول های خنگ است. آنها از این فرصت نهایت استفاده را می کنند تا بیشتری سود را بدست آورند.
در مورد رفتار گله ای نکات بسیار جالبی هست که دانست آنها می تواند در ابعاد مختلف زندگی به شما کمک کند. در این زمینه مطالعه پستهای “تئوری بز” را به شما توصیه می کنیم.

استراتژی ضعف و فرصت WO-(Weaknesses & Opportunities)

در چنین شرایطی شما نقطه ضعفی دارید اما فرصتی بدست می آورید تا آن را برطرف کنید. متفقین در جنگ جهانی دوم درست از همین استراتژی استفاده کردند. آنها نقطه ضعف داشتند. تعدادشان، ادوات نظامیشان و موقعیت استراتژیکشان بسیار ضعیف تر از آلمانها بود. اما با شکستن انیگما و بدست آوردن اطلاعات محرمانه فرصتی بدست آوردند و از آن به خوبی استفاده کردند.

ایران خودرو و سایپا را در نظر بگیرید. کیفیت خودروهای آنها به مراتب پایین تر از شرکت های خارجی است. این یک نقطه ضعف است!

اما بالا بودن هزینه های گمرک و محدودیت واردات خودروهای خارجی به یک فرصت برای آنها تبدیل شده تا بتوانند بازار  خودرو را از آن خود کنند. اگر هدف، پیشرفت کارخانه ها و کشور باشد، استراتژی درست برای آنها این است که در چنین فرصتی با درآمدی که دارند کیفیت محصولات خود را بالا ببرند تا بتوانند با خودروهای خارجی رقابت کنند. هرچند که به نظر نمی آید!!!

 

استراتژی قدرت و تهدید ST-(Strengths & Threats)

تهدیدی وجود دارد اما شما با تکیه بر نقطه قوت خود از آن خارج می شوید.

مانند همان فروشگاهی که علاوه بر فروش حضوری، فروش اینترنتی را هم در دستور کارش قرار داده و روی آن بخوبی کار کرده است. کرونا برای چنین فروشگاهی مشکلات کمتری ایجاد می کند. این فروشگاه می تواند با فروش اینترنتی اش از این بحران عبور کند در حالی که رقبای دیگرش یکی پس از دیگری ورشکسته می شوند و از بین می روند. به این ترتیب او بعد از کرونا هم، رقبای کمتری خواهد داشت. مثل طوفانی که همه بوته ها و درختان را از جا می کند و می برد. این وسط درختی که تاب آورده و محکم، با وجود تمام سختی ها برجای مانده بعد از طوفان شرایط بهتری خواهد داشت. از آب و خاک بهتری بهره خواهد برد.

استفاده از فرصت فضای آنلاین و اینترنت فرصتی بود که می شد با استفاده از ماتریس سوات پیش از بحران از آن باخبر شد...

 

استراتژی ضعف و تهدید WT(Weaknesses & Threats)

یک استراتژی کاملا دفاعی است. در دنیای بیرون تهدیدی وجود دارد که اتفاقا ما هم در آن ضعف داریم. باید استراتژی طرح کنیم تا در مقابل آن تهدید، جان سالم بدر ببریم.

مثلا یک فروشگاه موبایل را در نظر بگیرید که نقدینگی زیادی ندارد و نمی توانید گوشی های خیلی گران قیمت را تهیه کند و در فروشگاه قرار دهد. مشکل نقدینگی کم یک نقطه ضعف برای آنها به حساب می آید. از طرف دیگر با تورم و بالا رفتن قیمت دلار، قیمت گوشی های موبایل هم افزایش پیدا می کند و توان تامین کنندگی این فروشگاه باز هم پایین تر می آید. استراتژی درست ممکن است این باشد که آن فروشگاه از گوشی های آخرین مدل اپل صرفه نظر کند و به جایش گوشی های رده متوسط و پایین تر را عرضه نماید.

یادمان باشد با بالا رفتن قیمتها، توان خرید مردم هم کاهش یافته و متقاضی برای گوشی های ارزان تر هم بیشتر می شود. با چنینی استراتژی این فروشگاه می تواند از یک بحران عبور کند.

 

همانطور که در مقاله “ویژگی های افراد موفق” هم گفتیم، افراد موفق و قدرتمند همیشه تهدیدها را به شکل فرصت می بینند. این موضوع همیشه در آنها دیده می شود. چه در فیلم های سینمایی و چه در واقعیت! به عنوان نمونه واقعی و ایرانی میتوانید زندگینامه بابک بختیاری را مطالعه کنید و به عنوان نمونه سینمایی و کاریزماتیک تحلیل شخصیت تام شلبی را بخوانید.

 

حرف آخر

ماتریس سوات ساده ترین و ابتدایی ترین راه برای طراحی یک استراتژی درست است. مخصوصا اگر قرار باشد چند نفر در مورد این استراتژی فکر کنند  و نظر بدهند، کمک می کند تا همه افکار در یک جهت باشد و هماهنگی افزایش یابد.

اینکه از این روش چگونه استفاده کنید به مهارت و توانایی شما بستگی دارد. چرا که مثل همیشه احتمال اشتباه در این روش هم مثل همه روش های دیگر وجود دارد.

کاری که شما باید بکنید این است که اول از همه بهترین اطلاعات را جمع آوری کنید و بعد توانایی و دانش خودتان را در زمینه تفکر استراتژیک و در حیطه ای که قرار است از این تفکر استراتژیک در آن استفاده کنید، بالا ببرید.

 

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *